NIEUWS

In het kort: Het gebruik van de Europese digitale identiteit (EDI Wallet) als hulpmiddel voor online leeftijdsverificatie mag nooit verplicht worden voor burgers. Dat benadrukt staatssecretaris Zita Aerdts (Digitale Economie) in een reactie op Kamervragen over de Europese plannen voor online leeftijdscontrole en de positie van Nederland daarin.

In de Europese Unie wordt al langere tijd gewerkt aan strenge regels om minderjarigen online te beschermen tegen schadelijke content, zoals porno, goksites of geweld. Eén van de voorgestelde instrumenten om de leeftijd van bezoekers betrouwbaar vast te stellen, is de Europese digitale identiteit. Met deze ID-wallet kunnen burgers digitaal aantonen wie ze zijn of — in dit geval — dat ze ouder zijn dan een bepaalde leeftijdsgrens.

Geen sluiproute naar surveillancestaat

Uit de antwoorden van bewindsvrouw Aerdts blijkt dat Nederland zich op Europees niveau hardmaakt voor strikte randvoorwaarden. De belangrijkste pijlers van het Nederlandse standpunt:

Vrijwillig gebruik: Burgers moeten altijd de keuze houden hoe zij hun leeftijd aantonen. Het verplichten van een Europese digitale ID voor toegang tot bepaalde online diensten is onacceptabel.

Geen brede identificatie: Leeftijdscontrole mag niet misbruikt worden om de volledige identiteit van een gebruiker te achterhalen als enkel het behalen van een leeftijdsgrens (zoals 18+) relevant is (zero-knowledge proof).

Verbod op permanente monitoring: Het systeem mag geen hulpmiddel worden voor platformen of overheden om het online gedrag van burgers continu te volgen of te registreren.

Privacy en gegevensbescherming centraal

De zorgen in de Tweede Kamer richtten zich met name op het risico dat een Europees leeftijdsverificatiesysteem leidt tot een inbreuk op de anonimiteit op het internet. Aerdts stelt dat privacy-by-design het uitgangspunt moet zijn bij het ontwerp van zulke instrumenten.

Bij het gebruik van een digitale wallet voor leeftijdsverificatie zou de dienst alleen een 'ja/nee'-bevestiging mogen ontvangen op de vraag of de gebruiker oud genoeg is, zonder dat daarbij naam, geboortedatum of BSN worden vrijgegeven of opgeslagen.

Met deze opstelling wil het kabinet voorkomen dat maatregelen die bedoeld zijn voor de bescherming van kinderen, doorslaan in een inbreuk op de digitale vrijheid en privacy van alle internetgebruikers.