WEB & SOCIAAL MEDIA
Inhoud:
- New York City legt vergaand verbod op generatieve AI in klaslokalen van groep 1 tot en met de tweede klas van de middelbare school
- Australië wil gebruikers baas laten worden over hun social media-feed
- Nederland wil Europese minimumleeftijd voor sociale media
- X blijft worstelen met kindermisbruikmateriaal
- Optery: waar staat jouw data online?
- Welke Europese zoekmachine is het beste alternatief voor Google?
- AP: werkgever mag vakantiefoto's van sollicitant niet bekijken
- Wero dreigt vanaf 2029 fors duurder te worden voor webwinkels
- Google brengt Amerikaanse nationale parken naar je huiskamer
- Eén op de vijf kinderen wereldwijd slachtoffer van online seksueel misbruik
- Onderzoek: schermtijd kost peuters bijna 200 gesprekken per dag
- WhatsApp waarschuwt je voortaan voor onverzonden berichten
- Live Captions: altijd een vertaalde ondertiteling
- Hoe anoniem is incognito? ONZICHTBAAR VOOR JE PARTNER, NIET VOOR INTERNET
- De herroepingsknop: hoe staat het ervoor in Nederland?
- Zweedse privacytoezichthouder lanceert veiligheidsapp voor jongeren op social media
- Onderzoek: schermtijd kost peuters bijna 200 gesprekken per dag
- Brave introduceert e-mailaliassen voor meer privacy online
- Waarom datingapp Breeze tegen de stroom in groeit
[scroll omlaag voor alle artikelen]
New York City legt vergaand verbod op generatieve AI in klaslokalen van groep 1 tot en met de tweede klas van de middelbare school
New York City heeft een van de verst reikende AI-verboden in het Amerikaanse onderwijs ingevoerd. Burgemeester Zohran Mamdani en schooldirecteur Kamar Samuels kondigden een eenjarig moratorium aan op studentgerichte generatieve AI voor leerlingen van groep 1 tot en met de tweede klas van de middelbare school (2-K tot en met 8th grade). Het treft bijna 600.000 leerlingen, ongeveer tweederde van alle publieke scholieren in de stad.
Wat mag niet meer
Het verbod geldt voor alle software die leerlingen rechtstreeks toegang geeft tot generatieve AI, inclusief chatbots die in lesprogramma's zijn verwerkt. Meer dan 38 eerder goedgekeurde applicaties verliezen hierdoor hun AI-functies. Opvallend is dat companion-chatbots, systemen die een gesimuleerde emotionele band met de gebruiker opbouwen, voor alle leeftijden worden verboden, dus ook op de middelbare school. Oudere leerlingen krijgen wel toegang tot een beperkt aantal goedgekeurde AI-tools binnen pilotprogramma's, aangevuld met lessen "kritisch denken over AI".
Ook leraren aan banden
Docenten mogen AI blijven gebruiken voor lesvoorbereiding, vertalingen en administratieve taken, maar niet voor het nakijken van werk, het bepalen van doorstroom of het begeleiden van leerlingen in crisis. Ook worden schermtijdlimieten ingevoerd voor jongere leerlingen, met uitzonderingen voor leerlingen met een beperking en taalleerders.
Reacties verdeeld
De stap volgt op eerdere schommelingen in het NYC-beleid: in 2023 verbood de stad ChatGPT nog, om die keuze enkele maanden later terug te draaien. Voorstanders noemen het nieuwe moratorium een noodzakelijke pauze om de effecten van AI op jonge leerlingen te onderzoeken. Critici stellen juist dat leerlingen zo een belangrijke digitale vaardigheid mislopen, terwijl andere ouders vinden dat het verbod niet ver genoeg gaat omdat middelbare scholieren grotendeels buiten schot blijven.
Australië wil gebruikers baas laten worden over hun social media-feed
Australië trekt opnieuw hard aan het stuur bij de regulering van techreuzen. Premier Anthony Albanese kondigde dinsdag in Canberra een wetsvoorstel aan dat sociale media verplicht gebruikers een echte en blijvende keuze te geven over hun standaardfeed. Niet langer bepaalt alleen het algoritme wat mensen te zien krijgen.
Wat verandert er?
Onder de nieuwe regels moeten platforms zowel nieuwe als bestaande gebruikers vanaf 16 jaar via een duidelijke melding laten kiezen tussen twee opties: een gepersonaliseerde, door een algoritme samengestelde feed, of een feed die uitsluitend bestaat uit content van vrienden en zelfgekozen accounts. Die keuze wordt vervolgens de vaste standaardinstelling, zodat platforms gebruikers niet stiekem kunnen terugzetten naar algoritmische aanbevelingen.
De maatregel heet 'My Feed, My Way' en maakt onderdeel uit van een bredere 'Digital Duty of Care'. Die zorgplicht raakt niet alleen sociale media, maar ook games, apps en AI-chatbots, en richt zich mede op verslavend ontwerp en content die eetstoornissen, vrouwenhaat of gevaarlijke uitdagingen verheerlijkt.
Stevige boetes
Platforms die de regels negeren, riskeren boetes tot 109,2 miljoen Australische dollar, omgerekend zo'n 78,6 miljoen dollar. Het voorstel is een vervolg op de eerdere Australische aanpak van jongeren op sociale media: eind vorig jaar werden al meer dan vijf miljoen accounts van gebruikers onder de 16 verwijderd.
Nog geen wet
Belangrijk detail: het gaat vooralsnog om een voorstel. De regering consulteert eerst marktpartijen en maatschappelijke organisaties, en pas later dit jaar moet het wetsvoorstel naar het parlement. Technische details, zoals welke platforms precies onder de wet vallen, zijn nog niet vastgelegd.
Europa als voorproefje
Australië is niet de eerste. De Europese Digital Services Act verplicht grote platforms al sinds 2024 een niet-op-profilering gebaseerde feedoptie aan te bieden. Toezichthouders bekritiseerden destijds dat die optie vaak lastig te vinden was. Australië lijkt daaruit te hebben geleerd: de nadruk ligt nu nadrukkelijk op zichtbaarheid en duurzaamheid van de keuze.
Nederland wil Europese minimumleeftijd voor sociale media
Nederland wil samen met Spanje dat er in de hele Europese Unie een minimumleeftijd komt voor het gebruik van sociale media. Het kabinet heeft hiervoor op 11 september 2026 een voorstel naar de Europese Commissie gestuurd. De aanleiding is de groeiende zorg over verslavende algoritmes, schadelijke content en de invloed van sociale media op kinderen en jongeren.
In het Nederlandse regeerakkoord staat al dat het kabinet wil inzetten op een Europese minimumleeftijd van 15 jaar, zolang sociale media onvoldoende veilig zijn voor jongeren. Het kabinet kiest nadrukkelijk voor één Europese aanpak. Volgens staatssecretaris Aerdts is dat noodzakelijk omdat sociale-mediaplatforms grensoverschrijdend werken en nationale regels daardoor snel versnipperd raken.
Een belangrijk onderdeel van het voorstel is leeftijdsverificatie. Nederland en Spanje vinden dat moet kunnen worden gecontroleerd of iemand oud genoeg is, maar zonder dat daarbij onnodig persoonlijke gegevens worden verzameld. De controle zou in principe alleen moeten vaststellen of iemand de vereiste leeftijd heeft bereikt. Daarmee wil het kabinet voorkomen dat een maatregel die kinderen moet beschermen, tegelijkertijd een bedreiging vormt voor de privacy van gebruikers.
Daarnaast willen Nederland en Spanje dat sociale-mediabedrijven zelf aantonen dat hun diensten voldoende veilig zijn voor kinderen. Diensten die aantoonbaar aan strenge veiligheidseisen voldoen, zouden mogelijk van een leeftijdsgrens kunnen worden uitgezonderd. Een Europees beoordelingskader moet daarbij zorgen voor duidelijke en uniforme criteria.
De discussie gaat daarmee niet alleen over een leeftijdsgrens, maar over de vraag hoe we kinderen online daadwerkelijk kunnen beschermen. Europa staat voor de uitdaging om veiligheid, privacy en vrijheid van meningsuiting met elkaar in balans te brengen.
X blijft worstelen met kindermisbruikmateriaal
Toen Elon Musk in 2022 X overnam, beloofde hij dat de bestrijding van materiaal van seksueel kindermisbruik (CSAM) een van zijn hoogste prioriteiten zou worden. Toch blijkt het platform volgens een gezamenlijke analyse van The New York Times en het Canadian Centre for Child Protection (CCCP) nog altijd grote problemen te hebben met het opsporen en verwijderen van dergelijk materiaal.
De onderzoekers bekeken onder meer hoe X omgaat met accounts en berichten die verband houden met CSAM. Daaruit komt volgens de analyse een zorgwekkend beeld naar voren. Illegaal materiaal kan volgens de onderzoekers op het platform blijven circuleren, terwijl ook accounts die dergelijk materiaal verspreiden niet altijd snel of effectief worden aangepakt.
Dat is extra problematisch omdat sociale platforms een belangrijke rol spelen bij de verspreiding van kinderporno. Zodra beeldmateriaal online verschijnt, kan het razendsnel worden gekopieerd, opnieuw geplaatst en via verschillende accounts en groepen verder verspreid. Iedere vertraging bij het verwijderen ervan vergroot daardoor de schade voor slachtoffers.
De kwestie draait niet alleen om technologie, maar ook om moderatie en verantwoordelijkheden. Platforms gebruiken onder meer automatische herkenning, hashes van bekend materiaal en menselijke moderatoren om CSAM te detecteren. Wanneer deze systemen onvoldoende functioneren of capaciteit tekortschieten, ontstaat ruimte voor misbruik.
De bevindingen roepen opnieuw vragen op over de verantwoordelijkheid van X en andere sociale-mediaplatforms. Vooral in Europa staan bedrijven onder toenemende druk om illegale content actief tegen te gaan en gebruikers beter te beschermen.
Voor slachtoffers is snelle verwijdering van essentieel belang. De discussie rond X laat daarom zien dat mooie beloften over veiligheid niet voldoende zijn. Effectieve detectie, snelle verwijdering, goede rapportagemogelijkheden en structurele samenwerking met organisaties die gespecialiseerd zijn in de bescherming van kinderen blijven noodzakelijk.
Optery: waar staat jouw data online?
Persoonlijke gegevens belanden vaak ongemerkt bij databrokers en people-search-sites. Optery, opgericht in 2020, belooft die digitale voetafdruk in kaart te brengen en actief te laten verwijderen. Een blik op wat de dienst waarmaakt.
Wat doet Optery?
Optery scant honderden databrokers op zoek naar persoonlijke informatie zoals adressen, telefoonnummers en familiegegevens. Afhankelijk van het gekozen abonnement worden vervolgens tussen de 130 en meer dan 600 sites doorzocht en aangepakt. Op de hogere plannen combineert Optery geautomatiseerde verwijderverzoeken met menselijke controle, wat de slagingskans vergroot. Gebruikers kunnen bovendien zelf verwijderverzoeken indienen voor sites die niet standaard in de database staan.
Transparantie als sterk punt
Een opvallend kenmerk is de rapportage: Optery toont screenshots als bewijs dat gegevens daadwerkelijk zijn verwijderd, in plaats van alleen te claimen dat het is gebeurd. Er is ook een gratis versie beschikbaar waarmee gebruikers zelf kunnen zien waar hun gegevens circuleren en zelfstandig opt-outs kunnen uitvoeren.
Erkenning en kritiek
Optery werd door Consumer Reports aangewezen als een van de meest effectieve verwijderdiensten en ontving meerdere jaren op rij de PCMag Editors' Choice-award. Het bedrijf bezit ook eigen patenten op de gebruikte zoek- en verwijdertechnologie. Kritiekpunten zijn er ook: klantenservice verloopt alleen via e-mail, zonder telefoon of live chat, en volledige dekking van alle brokers is voorbehouden aan de duurdere abonnementen. Ook kan het maanden duren voordat resultaten écht zichtbaar worden.
Conclusie
Optery is een van de meest uitgebreide diensten op de markt voor het opschonen van je online datasporen. De combinatie van brede dekking, transparante verwijderrapporten en een bruikbare gratis laag maakt het een serieuze optie voor wie grip wil krijgen op zijn digitale privacy. Belangrijk om te beseffen: een dienst als Optery voorkomt niet dat data bij brokers terechtkomt, maar ruimt wel op wat er al ligt.
Welke Europese zoekmachine is het beste alternatief voor Google?
Google verwerkt naar schatting meer dan 16 miljard zoekopdrachten per dag en bepaalt daarmee grotendeels hoe we het internet doorzoeken. Achter die gratis dienst gaat echter een verdienmodel schuil dat draait op het volgen van gebruikers. Wie liever geen digitale voetafdruk achterlaat, kan terecht bij een groeiend aanbod Europese zoekmachines. Vijf opties op een rij.
Qwant (Frankrijk)
Qwant profileert zich als de zoekmachine die niets van je weet. Het bedrijf gebruikte aanvankelijk de Bing-index, maar bouwt geleidelijk aan een eigen index. Met Flash Answer heeft Qwant ook een AI-zoekfunctie, al is die minder opdringerig aanwezig dan bij Google.
Ecosia (Duitsland)
Met zo'n 20 miljoen gebruikers is Ecosia de populairste Europese zoekmachine. De organisatie draait op groene energie en stopt alle advertentie-inkomsten in klimaatprojecten; daarmee zijn al meer dan 250 miljoen bomen geplant. Ecosia leunt nog zwaar op Bing en Google, maar werkt samen met Qwant aan een eigen index.
Startpage (Nederland)
Startpage haalt zoekresultaten op via de Google-index, maar schermt daarbij IP-adres en zoekgeschiedenis af. Via de dienst kun je bovendien anoniem websites bezoeken. De keerzijde: er verschijnen gesponsorde resultaten en de zoekmachine blijft afhankelijk van Google's index.
Mojeek (Verenigd Koninkrijk)
Als enige in dit rijtje werkt Mojeek met een volledig eigen index, onafhankelijk van Google of Bing. Dat maakt de zoekmachine minder afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven, al oogt de interface wat ouderwetser en ontbreken opvallende AI-functies.
Swisscows (Zwitserland)
Deze Zwitserse zoekmachine mikt op het hele gezin door pornografische en gewelddadige content te filteren. Gebruikers kunnen resultaten aanpassen aan hun voorkeur, bijvoorbeeld meer wetenschappelijke bronnen. Swisscows biedt daarnaast ook een mailclient, VPN en clouddienst aan.
Conclusie
Een volwaardige Google-vervanger bestaat nog niet: door het historische voorsprong en verdienmodel van Google is die achterstand moeilijk in te halen. Wie vooral onafhankelijkheid van Big Tech zoekt, kiest het beste voor Mojeek. Ga je voor een moderne, uitgebreide ervaring, dan liggen Qwant en Ecosia het meest voor de hand.
AP: werkgever mag vakantiefoto's van sollicitant niet bekijken
Werkgevers mogen de privéfoto's van sollicitanten op social media niet bekijken, ook niet als het profiel openbaar staat. Dat laat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) weten tegenover De Telegraaf, naar aanleiding van onderzoek van vacaturesite Indeed.
Aanleiding: zes op de tien recruiters screent
Uit het Indeed-onderzoek blijkt dat zes op de tien HR-professionals het socialmediaprofiel van kandidaten bekijkt. Bij ruim een kwart van hen speelde iets wat ze daar zagen weleens negatief mee in de beoordeling, of leidde het zelfs tot een afwijzing. Bijna de helft van de ondervraagde werkenden vindt dat zulke screening een stap te ver gaat.
"Niet zomaar uit nieuwsgierigheid"
De AP benadrukt dat een werkgever een "heel goede reden" moet hebben om informatie over een sollicitant op te zoeken, bijvoorbeeld omdat die relevant is voor de functie. Iemand zomaar opzoeken uit nieuwsgierigheid mag niet. De toezichthouder adviseert werkgevers zich te beperken tot zakelijke informatie, zoals een LinkedIn-profiel. Vakantiekiekjes op Instagram of Facebook zijn volgens de AP zelden relevant voor een functie, en dat verandert niet doordat een profiel publiek zichtbaar is.
Wat als het toch gebeurt
Vinden sollicitanten dat een werkgever hun gegevens niet zorgvuldig behandelt, dan adviseert de AP dit eerst rechtstreeks met de werkgever te bespreken. Komt men er niet uit, dan kan een klacht bij de toezichthouder worden ingediend. De regel sluit aan bij de bredere AVG-lijn dat werkgevers alleen gegevens mogen verzamelen die noodzakelijk en relevant zijn voor de sollicitatieprocedure, en dat kandidaten vooraf moeten weten of, en waarom, zij gescreend worden.
Voor werkzoekenden is de boodschap simpel: recht op privacy geldt ook tijdens een sollicitatie, en dat een profiel openbaar staat is geen vrijbrief voor werkgevers om er zelf op los te gaan zoeken.
Wero dreigt vanaf 2029 fors duurder te worden voor webwinkels
Vanaf 2029 stapt Wero over op een percentage per transactie in plaats van het vaste iDeal-tarief. Daarmee krijgt het Europese betaalsysteem een tariefmodel dat vergelijkbaar is met dat van creditcards. Voor webwinkels kan dat betekenen dat de betaalkosten vervijfvoudigen, terwijl Wero de hoogte van het beloofde prijsplafond nog niet kan noemen.
Van vast bedrag naar percentage
Waar iDeal jarenlang een voorspelbaar vast bedrag per transactie rekende, doorgaans tussen de 20 en 35 eurocent, gaat Wero vanaf 2029 een percentage van het aankoopbedrag in rekening brengen. Tot en met eind 2028 blijven de tarieven volgens de organisatie achter Wero vergelijkbaar met het huidige niveau. Daarna wordt de rekensom anders: sectoreconoom Dirk Mulder van ING verwacht een percentage tussen de 0,3 en 0,7 procent.
Vooral pijnlijk bij hoge orderbedragen
Voor webshops met een lage gemiddelde orderwaarde kan een percentagetarief juist voordeliger uitpakken dan het huidige vaste bedrag. Bij hogere orderbedragen ligt dat anders: een webwinkel die nu circa 35.000 euro per jaar aan transactiekosten betaalt, kan bij een tarief van 0,5 procent boven de 200.000 euro uitkomen. Voor dat soort bedrijven is de vrees dat de extra kosten uiteindelijk bij de klant terechtkomen.
Plafond zonder bekend niveau
Wero belooft dat er een prijsplafond komt, zodat de kosten nooit onbeperkt kunnen oplopen. Hoe hoog dat maximum wordt, is echter nog niet bekendgemaakt. Daarmee blijft er voor ondernemers grote onzekerheid bestaan over hun toekomstige betaalkosten, terwijl consumenten aan de kassa vermoedelijk weinig van de verandering zullen merken.
Google brengt Amerikaanse nationale parken naar je huiskamer
Wie altijd al eens door de Grand Canyon wilde wandelen, wilde zien hoe Yellowstone er van dichtbij uitziet of de indrukwekkende natuur van Yosemite wilde ontdekken, hoeft daarvoor niet direct een vliegticket naar de Verenigde Staten te boeken. Google brengt de Amerikaanse nationale parken naar de huiskamer met een nieuw virtueel platform waarmee gebruikers de natuur digitaal kunnen verkennen.
Het project combineert interactieve technologie, digitale kaarten en hoogwaardige beelden om bezoekers een virtuele rondleiding door enkele van de bekendste natuurgebieden van Amerika te geven.
Virtueel op avontuur
Het platform maakt het mogelijk om vanuit huis verschillende locaties in de nationale parken te bekijken. Gebruikers kunnen digitaal rondlopen, bijzondere landschappen ontdekken en meer informatie krijgen over de natuur, geschiedenis en bezienswaardigheden van de gebieden. Daarmee gaat Google een stap verder dan een traditionele verzameling foto's. De technologie moet het gevoel geven dat de gebruiker daadwerkelijk op locatie aanwezig is. Vooral voor mensen die niet in staat zijn om lange afstanden te reizen, kan dat een interessante manier zijn om kennis te maken met deze natuurgebieden.
Technologie als digitaal venster
Voor een online cybermagazine is vooral interessant hoe technologie hierbij wordt ingezet. Google gebruikt al jaren digitale kaarten en 360-gradencamera's om locaties virtueel vast te leggen. Die technieken maken het mogelijk om landschappen vanuit verschillende perspectieven te bekijken en zelf te bepalen waar men digitaal naartoe gaat. Een dergelijke virtuele omgeving kan bovendien een educatieve functie hebben. Scholieren en studenten kunnen bijvoorbeeld natuurgebieden bezoeken die normaal gesproken duizenden kilometers van hun school verwijderd zijn. Informatie over dieren, planten, geologie en klimaat kan daarbij direct aan specifieke locaties worden gekoppeld.
Ook interessant voor mensen die wél reizen
Het virtuele platform is niet alleen bedoeld als alternatief voor een echte vakantie. Digitale verkenning kan juist helpen bij het voorbereiden van een bezoek. Reizigers kunnen vooraf bekijken welke gebieden ze willen bezoeken en een indruk krijgen van het landschap en belangrijke locaties. Daarmee verandert virtual reality en interactieve digitale technologie langzaam van een vorm van entertainment in een praktisch hulpmiddel voor toerisme en onderwijs.
De echte natuur blijft uniek
Hoe indrukwekkend digitale beelden ook zijn, een virtueel bezoek kan de werkelijkheid natuurlijk niet volledig vervangen. De geur van een bos, het geluid van stromend water en de enorme schaal van een landschap zijn moeilijk digitaal na te bootsen. Toch laat het initiatief van Google zien hoe technologie de manier waarop we de wereld ontdekken verandert. Een bezoek aan een Amerikaans nationaal park hoeft niet langer te beginnen op een luchthaven. Met een computer of ander digitaal apparaat kan de ontdekkingsreis tegenwoordig gewoon in de woonkamer beginnen.
Digitale technologie maakt de wereld daarmee letterlijk iets kleiner.
Eén op de vijf kinderen wereldwijd slachtoffer van online seksueel misbruik
Nieuw onderzoek van UNICEF laat een verontrustend beeld zien: in 21 landen werden binnen één jaar tijd naar schatting 20 miljoen internetgebruikende kinderen blootgesteld aan een vorm van seksuele uitbuiting of misbruik op digitale platforms. Bij kinderen tussen de 12 en 17 jaar, verspreid over Afrika, Azië, Latijns-Amerika en Oost-Europa, kreeg meer dan één op de vijf in het afgelopen jaar te maken met minstens één vorm van online seksueel misbruik.
De cijfers uitgesplitst
Het rapport maakt onderscheid tussen verschillende vormen van misbruik. Ongeveer 15 miljoen kinderen werden geconfronteerd met ongewenste seksuele inhoud. Zo'n 9 miljoen kinderen werden onder druk gezet om seksueel getinte gesprekken te voeren of seksuele beelden te delen. Bij nog eens 4 miljoen kinderen werden seksuele beelden zonder hun toestemming verspreid.
Vooral via bekende platforms
Bijna 60 procent van het gemelde misbruik vond plaats via sociale media, met name Facebook, WhatsApp, Instagram, Snapchat en TikTok. Online games waren goed voor 14 procent van de gevallen. Dat onderstreept dat kinderen juist op de platforms die zij dagelijks gebruiken risico lopen.
Ook in Nederland zorgen
Ook Nederlandse kinderrechtenorganisaties volgen deze ontwikkeling met groeiende bezorgdheid. Organisaties als Defence for Children – ECPAT Nederland en UNICEF Nederland wijzen er al langer op dat platforms onvoldoende bescherming bieden en dat de verantwoordelijkheid nu te veel bij ouders en kinderen zelf wordt gelegd. Zonder strengere regelgeving en effectievere handhaving door techbedrijven verwachten zij dat het aantal slachtoffers verder zal oplopen.
Wat kun je doen
Praat met kinderen open over wat zij online meemaken, zonder oordeel. Gebruik privacy- en veiligheidsinstellingen op sociale media en in games. Verdachte content of contact kan gemeld worden bij het platform zelf of bij Offlimits, het Nederlandse meldpunt voor onder meer materiaal van seksueel kindermisbruik. Alertheid en een laagdrempelig gesprek blijven de belangrijkste eerste verdedigingslinie.
Onderzoek: schermtijd kost peuters bijna 200 gesprekken per dag
Een Australisch onderzoek naar schermgebruik bij peuters laat zien hoe ingrijpend beeldschermen de taalontwikkeling kunnen beïnvloeden. Op driejarige leeftijd blijken kinderen die veel achter een scherm doorbrengen dagelijks zo'n 194 gesprekjes met een volwassene mis te lopen, naast ruim duizend woorden en honderden eigen vocalisaties.
Twee jaar lang gevolgd met een minirecorder
Onderzoekers volgden tussen 2018 en 2021 220 Australische gezinnen gedurende twee en een half jaar. Op de leeftijd van 12, 18, 24, 30 en 36 maanden droegen de kinderen een dag lang een klein vestje met daarin een digitale taalprocessor, die zestien uur aan omgevingsgeluid opnam. Een algoritme analyseerde vervolgens de opnames op woorden van volwassenen, klanken van het kind zelf en het aantal conversatiewisselingen tussen ouder en kind.
Elke minuut schermtijd telt
De resultaten zijn opvallend concreet: voor elke extra minuut schermtijd hoorden kinderen gemiddeld zeven woorden minder van een volwassene, maakten ze vijf vocalisaties minder, en liepen ze één ouder-kindinteractie mis. De gemiddelde schermtijd van de deelnemende kinderen liep op van 88 minuten per dag op 12 maanden tot 172 minuten op 36 maanden — ruim boven het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie van maximaal een uur voor kinderen van deze leeftijd.
Waarom dit ertoe doet
Gesprekjes tussen ouder en kind vormen een cruciale bouwsteen voor taalontwikkeling: kinderen leren taal vooral door directe, wederkerige interactie, niet door passief geluid op te vangen. Onderzoekers benadrukken dat het niet gaat om een totaalverbod op schermen, maar om bewust omgaan met de balans. Samen kijken en het gesprek erover aangaan blijkt de schade aanzienlijk te beperken, terwijl een scherm dat de hele dag op de achtergrond aanstaat het meeste taalverlies veroorzaakt.
WhatsApp waarschuwt je voortaan voor onverzonden berichten
WhatsApp test een nieuwe functie die je herinnert aan berichten die je begon te typen, maar nooit verstuurde. De functie is te vinden in de Android-bètaversie 2.26.35.2 en moet gebruikers helpen om conceptberichten niet meer te vergeten.
Hoe werkt het?
Zodra iemand begint te typen in een chat en de app vervolgens verlaat zonder te versturen, herkent WhatsApp dit als een concept. Na ongeveer een minuut inactiviteit stuurt de app een melding met de tekst "Draft message" naar het notificatiescherm. Tik je op deze melding, dan opent direct de betreffende chat, zodat je het bericht meteen kunt afmaken.
Onderdeel van breder pakket
Deze functie sluit aan op eerdere aanpassingen rond conceptberichten. Zo kreeg WhatsApp eerder al een groene "Draft"-indicator bovenaan de chatlijst, en wordt gewerkt aan een apart filter waarmee gebruikers in één oogopslag alle gesprekken met onverzonden berichten kunnen terugvinden.
Waarom is dit handig?
Veel mensen beginnen een antwoord te typen, raken afgeleid en vergeten het bericht alsnog te versturen. Vooral in drukke werkdagen of bij meerdere lopende gesprekken kan dit voor vertraging zorgen. De nieuwe melding moet dat voorkomen.
De functie staat nog in de testfase voor Android. Het is nog niet bekend wanneer, of überhaupt, deze breed wordt uitgerold naar alle gebruikers en naar iOS.
Live Captions: altijd een vertaalde ondertiteling
Steeds meer besturingssystemen en videobel-apps bieden een functie die spraak automatisch omzet in live ondertiteling — en die ondertiteling desgewenst meteen ook vertaalt naar een andere taal. Wat is Live Captions precies, en hoe werkt het onder de motorkap?
Wat het is
Live Captions is een functie die alle audio op een apparaat — een video, podcast, telefoongesprek of vergadering — in realtime omzet naar leesbare tekst op het scherm. De vertaalvariant gaat een stap verder: de gesproken taal wordt niet alleen getranscribeerd, maar ook direct omgezet naar de taal van de kijker. Zo kan iemand die Engels hoort de ondertiteling in het Nederlands laten verschijnen, zonder tolk of vooraf vertaalde ondertitels.
Hoe het werkt
Het proces verloopt in twee stappen. Eerst zet automatische spraakherkenning (ASR) de audio om in tekst. Vervolgens verwerkt een AI-vertaalmodel die tekst naar de gewenste taal, waarna de ondertiteling binnen enkele seconden op het scherm verschijnt. Bij platforms als Microsoft Teams en Google Meet gebeurt dit via de cloud: de organisator kiest vooraf uit tientallen talen, en deelnemers selecteren zelf in welke taal ze de ondertiteling willen zien.
Op recente Windows 11 Copilot+ pc's werkt de vertaling juist lokaal, op het apparaat zelf, dankzij de ingebouwde neurale processor (NPU). Dat maakt vertaling vanuit meer dan veertig talen naar het Engels mogelijk zonder internetverbinding, wat gunstig is voor privacy en werkt zonder vertraging door een serververbinding. Op Android werkt Live Caption vergelijkbaar voor telefoongesprekken en video's, al is vertaling daar nog niet overal beschikbaar.
Waarom het relevant is
Voor internationale vergaderingen, toegankelijkheid voor slechthorenden en het volgen van anderstalige content betekent dit dat een taalbarrière steeds minder een drempel vormt — zonder dat daar een menselijke vertaler of vooraf ingesproken ondertiteling voor nodig is.
Hoe anoniem is incognito? ONZICHTBAAR VOOR JE PARTNER, NIET VOOR INTERNET
Je kent het icoontje wel: die zonnebril met hoedje. Je klikt op "Nieuw incognitovenster", voelt je even een hacker en denkt: niemand ziet dit. Fout. Incognito is niet anoniem. Het is een lokale schoonmaakdienst, geen onzichtbaarheidsmantel.
Wat incognito WÉL doet:
Incognito zegt tegen je eigen browser: onthoud even niks. Het slaat geen browsegeschiedenis, cookies, ingevulde formulieren of site-data op nadat je het venster sluit. Handig als je partner je laptop gebruikt en je een cadeau zoekt. Of als je even snel op iemand anders zijn laptop wilt inloggen zonder zijn Gmail te kapen.
Dat is het. Echt.
Wat incognito NIET doet:
Het verbergt je niet voor je provider, werkgever of het WiFi-netwerk. Je ISP, de IT-afdeling en de beheerder van dat vakantiepark-WiFi zien gewoon dat je verbinding maakt met pornhub.com of met de concurrent. Ze zien niet per se wat je doet op de site als het HTTPS is, maar wel dat je er bent. DNS-verzoeken worden vaak gewoon gelogd.
Het verbergt je niet voor Google, Meta en de websites zelf. Log je in incognito in op Facebook? Dan weet Facebook nog steeds wie je bent. En via fingerprinting - je schermresolutie, browserversie, fonts, IP-adres - ben je vaak alsnog uniek traceerbaar, ook zonder cookie.
Het maakt je niet onvindbaar voor je partner. Jullie router houdt logs bij. Als je partner een beetje technisch is, staat daar alles in. En heb je een gedeeld Google-account, Family Link of iCloud? Dan kan je zoekgedrag via synced activity alsnog opduiken.
Het beschermt je niet tegen malware of trackers terwijl je surft. Incognito blokkeert niet meer dan je normale adblocker.
Wil je écht anoniemer? Dan heb je een VPN nodig voor je IP-adres, een andere browser zoals Tor of Brave voor fingerprinting, en je moet uitgelogd blijven uit alles.
Incognito is dus perfect voor één ding: sporen wissen op dat apparaat. Voor de rest van het internet ben je net zo zichtbaar als altijd, alleen met een zonnebrilletje op.
De herroepingsknop: hoe staat het ervoor in Nederland?
Sinds 19 juni 2026 moeten webwinkels in de hele Europese Unie een duidelijke herroepingsknop op hun website aanbieden. Consumenten kunnen daarmee een online aankoop binnen de wettelijke bedenktijd van 14 dagen met een paar klikken annuleren, zonder eerst te mailen of te bellen. De verplichting komt voort uit EU-richtlijn 2023/2673 en is in Nederland verwerkt in artikel 6:230oa van het Burgerlijk Wetboek.
Wat moet de knop kunnen?
De knop moet goed zichtbaar en makkelijk vindbaar zijn, met een ondubbelzinnige tekst zoals "bestelling annuleren" of "hier de overeenkomst ontbinden". Na een klik vult de klant alleen de strikt noodzakelijke gegevens in — naam, ordernummer en e-mailadres — en volgt direct een ontvangstbevestiging met tijdstip. Een verplicht account aanmaken mag niet. De functie geldt niet alleen voor fysieke producten, maar ook voor abonnementen en digitale diensten, en moet gedurende de hele bedenktijd beschikbaar blijven. Het bestaande wettelijke modelformulier blijft daarnaast gewoon bruikbaar.
Handhaving door de ACM
De Autoriteit Consument & Markt houdt toezicht en kan boetes opleggen. Ontbreekt de knop, is hij lastig te vinden of werkt hij niet naar behoren, dan wordt de webwinkel geacht de klant onvoldoende te hebben geïnformeerd — met als gevolg dat de bedenktijd automatisch oploopt tot maximaal twaalf maanden en 14 dagen. Meldingen van consumenten vormen voor de ACM een belangrijke basis voor onderzoek.
Praktijk: nog volop werk aan de winkel
Ondanks de wettelijke deadline blijkt de knop bij veel Nederlandse webshops nog nauwelijks goed ingevoerd. Zowel de ACM als de Consumentenbond geeft de sector voorlopig wat ruimte om orde op zaken te stellen, maar houdt de vinger aan de pols. De toezichthouder beschikt op dit moment nog niet over harde cijfers over de naleving, maar benadrukt dat bedrijven die niet voldoen wel degelijk juridisch risico lopen.
Voor consumenten is de boodschap simpel: check bij een volgende online aankoop of de herroepingsknop aanwezig en werkend is. Ontbreekt hij, dan is de bedenktijd feitelijk fors langer dan de gebruikelijke twee weken.
Zweedse privacytoezichthouder lanceert veiligheidsapp voor jongeren op social media
De Zweedse privacytoezichthouder IMY (Integritetsskyddsmyndigheten) heeft een app gelanceerd die jongeren moet helpen veiliger om te gaan met social media. De FantomApp is gericht op jongeren tussen de 10 en 15 jaar met een socialmedia-account en biedt praktische hulpmiddelen om hun privacy te beschermen.
Wat kan de app?
Met de FantomApp kunnen gebruikers foto's van zichzelf blurren of pixeleren, en teksten en foto's laten verwijderen die anderen zonder toestemming over hen online hebben geplaatst. Ook kunnen jongeren de sterkte van hun wachtwoord testen — de app laat zien hoe snel een cybercrimineel dit zou kunnen kraken — en krijgen ze hulp bij een gehackt account. Daarnaast geeft de app advies over het beveiligen van socialmedia-accounts, het herkennen van nepprofielen, en toont de app een 'zichtbaarheidsscore' die aangeeft hoeveel een profiel eigenlijk over de gebruiker prijsgeeft. Voor platforms als Instagram, TikTok, Snapchat, X en WhatsApp bevat de app stapsgewijze tutorials over welke privacyinstellingen aan of uit moeten staan.
Origineel Frans, nu vertaald naar het Zweeds
De app is niet nieuw: hij werd oorspronkelijk ontwikkeld door de Franse privacytoezichthouder CNIL, in samenwerking met scholieren, om zo goed mogelijk aan te sluiten bij wat jongeren zelf nodig hebben. IMY heeft de app nu vertaald en aangepast aan de Zweedse situatie. Volgens Malin Blixt, afdelingshoofd bij IMY, zijn er relatief eenvoudige stappen die de bewustwording van jongeren kunnen vergroten en hun kwetsbaarheid op social media kunnen verkleinen — iets waar volgens haar ook veel bezorgde ouders behoefte aan hebben.
Geen dataverzameling
De FantomApp is gratis en verzamelt volgens de ontwikkelaars geen persoonsgegevens, op technische informatie zoals het IP-adres en apparaattype na, die uitsluitend voor beveiligingsdoeleinden worden bewaard. Het project wordt gefinancierd door de Europese Unie en is te downloaden via de App Store, Google Play, en als webversie.
Brave introduceert e-mailaliassen voor meer privacy online
De makers van de privacygerichte browser Brave hebben een nieuwe dienst gelanceerd waarmee gebruikers eenvoudig tijdelijke of permanente e-mailaliassen kunnen aanmaken. Het doel is duidelijk: voorkomen dat mensen hun echte e-mailadres overal op internet hoeven achter te laten.
Wie zich online registreert voor een webshop, nieuwsbrief, forum of andere dienst, wordt vrijwel altijd om een e-mailadres gevraagd. Dat lijkt onschuldig, maar een e-mailadres is waardevolle informatie voor adverteerders en cybercriminelen. Gegevens kunnen worden gebruikt voor profilering, marketing, phishing of worden buitgemaakt bij een datalek.
Een alternatief voor het echte e-mailadres
De nieuwe dienst van Brave biedt gebruikers de mogelijkheid om voor verschillende websites afzonderlijke aliassen te gebruiken. Berichten die naar zo'n alias worden gestuurd, kunnen vervolgens naar het werkelijke e-mailadres worden doorgestuurd. Het grote voordeel is dat het echte adres verborgen blijft. Wanneer een webshop bijvoorbeeld wordt gehackt en klantgegevens uitlekt, staat het primaire e-mailadres van de gebruiker niet noodzakelijk in de buitgemaakte database. Een ander voordeel is dat aliassen eenvoudig kunnen worden uitgeschakeld. Ontvangt een gebruiker plotseling grote hoeveelheden reclame via een bepaald alias, dan kan deze worden gedeactiveerd zonder dat het persoonlijke e-mailadres hoeft te worden gewijzigd.
Minder spam en minder tracking
E-mailaliassen kunnen ook helpen tegen ongewenste marketing. Websites kunnen een e-mailadres namelijk gebruiken om gebruikers over verschillende diensten heen te herkennen. Door voor iedere registratie een uniek alias te gebruiken, wordt het moeilijker om verschillende accounts rechtstreeks aan hetzelfde adres te koppelen. Dat maakt een aliasdienst interessant voor iedereen die zijn digitale privacy wil verbeteren. Vooral mensen die regelmatig nieuwe webdiensten uitproberen of veel nieuwsbrieven en aanbiedingen ontvangen, kunnen er voordeel van hebben.
Geen volledige bescherming
Een e-mailalias is echter geen wondermiddel. Zodra een gebruiker persoonlijke gegevens zoals naam, telefoonnummer of adres invult, kan een website hem nog steeds identificeren. Ook voorkomt een alias niet dat iemand slachtoffer wordt van phishing wanneer een aanvaller toegang krijgt tot een doorgestuurd bericht. Toch vormt de dienst een praktische extra beveiligingslaag. In combinatie met sterke, unieke wachtwoorden, een wachtwoordmanager en tweefactorauthenticatie kunnen e-mailaliassen helpen om de digitale blootstelling van gebruikers aanzienlijk te beperken.
Conclusie: hoe minder vaak het echte e-mailadres op internet wordt verspreid, hoe kleiner de kans dat het uiteindelijk in spamcampagnes, datalekken of phishinglijsten terechtkomt. Brave maakt het voor gebruikers eenvoudiger om daar zelf controle over te houden.
Instagram pakt door AI gemaakte profielen harder aan
Instagram gaat duidelijker onderscheid maken tussen echte mensen en virtuele personen. Het platform introduceerde op 31 augustus een nieuw verplicht label voor profielen die draaien om een door AI gegenereerde persoon. Wie dat label achterwege laat, kan rekenen op minder bereik: berichten worden dan niet meer aanbevolen aan niet-volgers in Reels en Explore. Makers die het label wél proactief instellen, houden hun volledige distributie.
Van vrijblijvende test naar verplichting
De nieuwe "AI-generated profile"-label vervangt het label "AI creator", dat Instagram sinds mei 2026 op vrijwillige basis liet testen. Het grote verschil: voor het eerst hangt Instagram een concrete straf op bereik aan het niet-melden van een synthetische persona. Voorheen kon een account zonder gevolgen verzwijgen dat de persoon achter het profiel niet echt bestaat.
Wat wél en niet onder de regel valt
Belangrijk is de afbakening. Het label geldt specifiek voor accounts waarbij een AI-gegenereerd "mens" de kern van de identiteit vormt — dus een virtuele influencer die zich voordoet als een bestaand persoon. Creators die AI-tools gebruiken om echte foto's te bewerken of content te produceren, vallen hier expliciet buiten; de bredere stroom aan AI-content op het platform blijft ongemoeid. Instagram richt zich dus niet op AI-gebruik in het algemeen, maar op het specifieke geval van een nepmens dat voor echt wil doorgaan. Wie het oneens is met een toegekend label, kan daar bezwaar tegen maken.
Onderdeel van een grotere trend
De maatregel past in een bredere beweging waarbij platforms onder druk staan om AI-gegenereerde content herkenbaar te maken voor gebruikers, nu virtuele influencers en AI-persona's steeds overtuigender worden en steeds vaker met echte mensen worden verward.
Waarom datingapp Breeze tegen de stroom in groeit
Terwijl de grote datingapps gebruikers verliezen aan swipe-moeheid, ghosting en abonnementsmoeheid, groeit er eentje hard door: Breeze. De Nederlandse app is inmiddels de derde datingapp van Nederland, na Tinder en Bumble, en organiseerde al meer dan 300.000 dates in 34 steden in Europa. Sinds kort zelfs in New York. Het geheim? Alles wat andere apps heilig vinden, sloopt Breeze.
Geen chat. Dat is regel één.
Bij Breeze match je, je geeft je beschikbaarheid door in een datepicker, en de app plant automatisch een eerste date op een vaste partnerlocatie – een bar of koffietent die Breeze geselecteerd heeft. Pas kort voor de date gaat de chat 24 uur open voor praktische zaken. Geen wekenlang appen, geen "hey haha" dat doodbloedt. Een match is een afspraak.
Het is bedacht in 2020 door zeven studenten van de TU Delft, die zelf klaar waren met eindeloos swipen. Hun inzicht was product-technisch, niet romantisch: de meeste datingapps verdienen aan tijd in de app. Breeze verdient aan tijd buiten de app. Ze bieden kwaliteit boven kwantiteit – je krijgt maar een handvol zorgvuldig gematchte profielen per dag – en geen advertenties.
En dat past precies in een nieuwe trend die analisten "bossy apps" noemen: apps die juist beperkingen opleggen. Geen ongelimiteerde likes, geen algoritme dat je verslaafd houdt, maar een strak keurslijf dat je dwingt tot een echte ontmoeting. In een markt waar gebruikers opbranden van oppervlakkigheid, voelt die beperking als verlichting.
Natuurlijk is het niet zonder kritiek. Breeze gebruikt AI voor matching en moest al eerder ingrijpen toen bleek dat het algoritme vooroordelen kon versterken. Transparantie daarover werd een extra feature.
Breeze bewijst een oude tech-les: soms win je niet door meer functies toe te voegen, maar door ze radicaal weg te laten.
Maak jouw eigen website met JouwWeb