NIEUWS

België herziet regels voor thuisbatterijen om Iberisch stroomfiasco te voorkomen

Gepubliceerd: 14 oktober 2026 | Onderwerp: thuisbatterij| Leestijd: 4 minuten

Samengevat: Synergrid herziet de Belgische aansluitregels voor decentrale installaties. Het gaat onder meer om zonnepanelen en thuisbatterijen. Aanleiding is de Iberische blackout van 28 april 2025. De wijzigingen zijn nog een voorstel. De consultatie loopt tot 1 december 2026.

In het kort

Synergrid past het technisch voorschrift C10/11 aan op 5 punten.

Q(U)-spanningsregeling wordt breder verplicht op laagspanning.

De ontkoppelparameters voor spanning en frequentie worden herzien.

De grenzen voor kleine installaties gaan omhoog.

Het voorstel zit nog in de consultatiefase.

Wat is Synergrid?

Synergrid is de koepelorganisatie van de Belgische netbeheerders. Zij stelt de technische regels op voor aansluitingen op het stroomnet.

Wat is C10/11?

Het technisch voorschrift C10/11 regelt de aansluiting van decentrale productie op het stroomnet. Het geldt voor kleine en grote installaties. Denk aan zonnepanelen, thuisbatterijen, windturbines en warmtekrachtkoppeling. Het voorschrift is wettelijk bindend. Het is de Belgische uitwerking van de Europese netcode NC RfG.

Synergrid plande een grondige herziening bij de komende NC RfG 2.0. De huidige context vraagt volgens Synergrid om sneller ingrijpen.

Wat gebeurde er in Spanje?

Op 28 april 2025 viel het stroomnet in Spanje en Portugal uit. Binnen seconden verdween meer dan 20 GW aan opwek. Dat was meer dan 76 procent van de capaciteit. Schattingen noemen 50 tot 60 miljoen getroffenen.

ENTSO-E concludeerde dat de netspanning de limieten overschreed. Het Europese onderzoek wees op hiaten in spanningsregeling. Installaties konden de spanning wel ondersteunen. De regels verplichtten dat onvoldoende. Eurocommissaris Jørgensen zag begin mei 2025 geen schuld bij hernieuwbare energie.

De vijf wijzigingen

Q(U)-regeling op laagspanning. Omvormers passen hun reactief vermogen aan de netspanning aan. Bij hoge spanning nemen ze reactief vermogen op. Bij lage spanning leveren ze het. Tot nu gold de eis vooral voor grotere installaties. Dit is de meest ingrijpende wijziging voor de dagelijkse praktijk.

Nieuwe ontkoppelparameters. Dit zijn drempels voor spanning en frequentie. Bij die drempels koppelt een installatie automatisch los. De aanpassing geldt ook voor het automatische scheidingssysteem. Dat zit meestal in de omvormer.

Hogere grenzen voor kleine installaties. Meer installaties volgen dan de vereenvoudigde aanmelding bij de netbeheerder. De bron noemt de exacte grenzen niet.

Hogere grens voor het externe relais. Boven een bepaald vermogen is een apart extern ontkoppelrelais verplicht. Die grens gaat omhoog.

Duidelijkere regels voor off-grid. Het gaat om installaties die ook in eilandwerking kunnen draaien.

Wat betekent dit voor huishoudens?

Het voorstel is nog niet van kracht. Installateurs moeten de nieuwe eisen straks kennen. Vraag je installateur of de omvormer Q(U) ondersteunt. Onze bron vermeldt niets over bestaande installaties. Vraag dat na bij je netbeheerder.

Eerdere stappen van Synergrid

In september 2025 gaf Synergrid de P1-poort vrij voor stekkerbatterijen. Dat maakte de installatie eenvoudiger. Op 31 augustus 2026 corrigeerde Synergrid de goedkeuringslijst voor toestellen.

Kan zo’n blackout ook in België?

De laatste Belgische blackout dateert van augustus 1982. Energyville wees na april 2025 op blijvende kwetsbaarheid. Ook geavanceerde netten blijven kwetsbaar.

Veelgestelde vragen

Zijn de nieuwe regels al van kracht?
Nee. Het is een voorgestelde herziening in consultatie.

Wat is Q(U)?
Q(U) is een regelfunctie voor omvormers. Zij passen hun reactief vermogen aan de netspanning aan.

Tot wanneer loopt de consultatie?
Tot 1 december 2026 om 17.00 uur.

Zijn zonnepanelen de oorzaak van de Iberische blackout?
De Europese Commissie zag daar begin mei 2025 geen aanleiding voor. Het onderzoek wees op hiaten in spanningsregeling.

Conclusie

België neemt de les uit Spanje serieus. Synergrid wil omvormers actiever de netspanning laten ondersteunen. Tegelijk worden kleine installaties eenvoudiger aan te melden. Het voorstel is nog niet definitief. Installateurs en huishoudens doen er goed aan de consultatie te volgen.

Bronnen: