NIEUWS
Politie: iedereen heeft tegenwoordig een gezonde portie wantrouwen nodig
Gepubliceerd: 21 oktober 2026 | Leestijd: 4 minuten
In het kort: Nepberichten lijken door AI steeds echter. De politie vraagt daarom meer argwaan. Slachtoffers moeten ook durven praten over wat hen overkomt.
Dat zegt Ruben van Well van het Team Cybercrime van de Politie Eenheid Rotterdam. Veel slachtoffers van cybercrime schamen zich, zegt de politie. Ze zwijgen daardoor. Juist praten is nodig.
Waarom is oplichting moeilijker te herkennen?
Vroeger waren nepberichten makkelijker te zien. Ze zaten vol spelfouten. Ook zag u vaak een geplakt logo van een bank. Door AI is dat verleden tijd, zegt Van Well. Nepberichten lijken steeds vaker echt.
Hoe werken oplichters?
Criminelen gebruiken slimme trucs. Dit zijn de belangrijkste.
Stress. Ze doen alsof er haast is. Of ze verzinnen een noodgeval. Onder stress denkt u minder kritisch na.
Nepafzender. Ze doen zich voor als bank, overheid of bekende partij.
Emoties. Ze spelen in op angst, hoop of medelijden.
Gelekte gegevens. Ze gebruiken persoonsgegevens uit datalekken. Zo winnen ze vertrouwen.
Geldzorgen. Mensen met financiële problemen zijn gevoeliger voor snel geld.
Wat adviseert de politie?
Reageer niet direct op onverwachte berichten. Klik niet op links. Controleer eerst of het bericht klopt. Bel de afzender via een nummer dat u zelf kent. Neem niet het nummer uit het bericht.
Zo checkt u een verdacht bericht
Stop en haal adem. Haast is een alarmsignaal.
Klik niet op links of bijlagen.
Zoek het officiële nummer van de afzender zelf op.
Bel dat nummer en vraag of het bericht echt is.
Deel nooit codes, wachtwoorden of pincodes.
Twijfelt u? Vraag iemand anders om mee te kijken.
Waarom zwijgen slachtoffers?
Schaamte speelt een grote rol. Slachtoffers denken dat ze het hadden kunnen voorkomen. Ze vragen zich af hoe ze zo dom konden zijn.
Eerder onderzoek van Ipsos in opdracht van ABN Amro liet zien hoe diep dit zit. Bijna 60 procent van de Nederlanders zou zich dom voelen na online oplichting. Zo’n 40 procent vond dat er een taboe op rust.
De Fraudehelpdesk noemt een deel van het probleem ook. Mensen uit de omgeving reageren soms met “Dat je daar bent ingetrapt!”. Slachtoffers melden het daardoor minder snel.
Hoe groot is het probleem?
De Fraudehelpdesk schat dat de helft van de Nederlanders elk jaar een oplichtingspoging meemaakt. Eén op de zes verliest daarbij geld. De schade is dus niet beperkt tot kwetsbare groepen. Het kan iedereen overkomen.
Ook op de werkvloer blijft melden achter. Van de werknemers die in 2024 met online oplichting te maken kregen, deed bijna de helft geen melding of aangifte. Schaamte was een van de redenen, meldt de KVK.
Waarom is praten belangrijk?
Zwijgen helpt alleen de dader. Praten helpt op vier manieren:
Anderen leren de truc herkennen.
De politie krijgt inzicht in de werkwijze.
De politie kan daders sneller vinden.
U krijgt zelf hulp, ook van bank en Slachtofferhulp.
Zonder aangifte gebeurt er niets, zegt een digitaal rechercheur van het Cybercrimeteam Den Haag. Elke melding telt, ook bij een klein bedrag.
Wat doet u als u bent opgelicht?
Bel direct uw bank. Laat rekeningen blokkeren.
Verander uw wachtwoorden.
Bewaar berichten, screenshots en bankafschriften.
Doe aangifte bij de politie.
Meld het bij de Fraudehelpdesk.
Praat erover met iemand die u vertrouwt.
Zoek hulp bij Slachtofferhulp Nederland als het u zwaar valt.
De schuld ligt bij de dader. Criminelen werken geraffineerd en overtuigend. Veel mensen onderschatten hoe goed zij zijn. Wie denkt dat het hem nooit overkomt, loopt juist extra risico.
Veelgestelde vragen
Wat zegt de politie over online oplichting?
Iedereen heeft tegenwoordig een gezonde portie wantrouwen nodig. AI maakt nepberichten steeds geloofwaardiger.
Wie zegt dit?
Ruben van Well van het Team Cybercrime van de Politie Eenheid Rotterdam.
Waarom schamen slachtoffers zich?
Ze denken dat ze het hadden kunnen voorkomen. Ze zijn bang voor de reactie van anderen.
Moet ik aangifte doen van oplichting?
Ja. Aangifte helpt de politie daders te vinden en anderen te beschermen.
Hoe controleer ik een verdacht bericht?
Klik niet op links. Bel de afzender via een nummer dat u zelf kent.
Bronnen:
Maak jouw eigen website met JouwWeb