NIEUWS

Samenvatting: OpenAI maakte op 8 oktober 2026 bekend dat het twee verborgen invloedsoperaties heeft verbannen, een Russische en een Iraanse. Beide gebruikten ChatGPT voor schijnorganisaties en nepidentiteiten. Het Russische netwerk kreeg als eerste operatie de score Categorie 5. Dat is de op één na hoogste score op een schaal van zes.

Wat heeft OpenAI precies gemeld?

OpenAI publiceerde een rapport over zogenoemde “valse fronten”. Dat zijn organisaties die er onafhankelijk uitzien. In werkelijkheid sturen verborgen operators ze aan. OpenAI blokkeerde de accounts van Russische en Iraanse operators. Het gaat om twee losse campagnes. Ze hebben één ding gemeen. Ze gebruikten echte media en echte mensen als doorgeefluik.

Wat deed de Russische operatie?

De Russische operators richtten een nepplatform voor onderzoek op in Latijns-Amerika. Dit heette het Social Research Center. Volgens OpenAI stuurden ze het aan via een verzonnen persoon, “Mia Clark”. Het netwerk huurde mensen in Latijns-Amerika in om onderzoek te doen. Die medewerkers wisten volgens OpenAI waarschijnlijk niet dat ze voor een Russische operatie werkten. De campagne richtte zich op Latijns-Amerika. Het doel leek de steun voor Oekraïne te ondermijnen en de lokale politiek te beïnvloeden.

Hoe gebruikten de Russen ChatGPT?

Vooral voor interne rapporten. De operators hielden hun leidinggevenden zo op de hoogte. ChatGPT stond dus achter de schermen. De tool schreef geen viral propaganda.

Wie zat erachter?

OpenAI schreef de campagne niet toe aan één specifieke actor. Wel wijst het bewijs op een link met een Russische organisatie, Politology of La Compania. Die zou een opvolger zijn van netwerken rond Jevgeni Prigozjin.

Wat deed de Iraanse operatie?

De Iraanse operatie gebruikte zeven valse journalisten. Zij boden lange artikelen aan bij kleine en middelgrote onlinemedia over de hele wereld. OpenAI telde bijna honderd artikelen onder deze valse namen. Die stonden bij ongeveer twaalf onlinemedia. De operators gebruikten AI om teksten in het Perzisch en Engels te schrijven en te verbeteren. Gegevens over de accounts wezen op banden met Iran. OpenAI scoorde deze operatie op Categorie 4.

Waarom is Categorie 5 zo opvallend?

De schaal loopt van 1 (laagste) tot 6 (hoogste). Een hogere score betekent meer bereik en meer impact. Dit is de eerste keer dat OpenAI een operatie zo hoog scoort. OpenAI zegt dat het in tweeënhalf jaar dertig verborgen invloedsoperaties heeft blootgelegd. Campagnes die in echte media terechtkomen, hebben de meeste kans op groot bereik. Nepaccounts op sociale media halen dat bereik minder snel.

Is AI hier de grote nieuwigheid?

Niet echt. OpenAI schrijft dat de operaties leken op ingewikkelde campagnes van vóór het AI-tijdperk. AI maakte slechts delen van het werk makkelijker. De kern is dus niet de technologie. De kern is de misleiding. Nepinstituten, nepauteurs en goedgelovige tussenpersonen bestonden al.

Zijn de resultaten zo groot als de operators claimen?

Waarschijnlijk niet. De Russische operators eigenden zich gebeurtenissen toe waar ze niets mee te maken hadden. De Iraanse operators gebruikten een maatstaf die hun impact flink overdreef. Opgeblazen cijfers horen bij dit soort operaties.

Wat betekent dit voor redacties en lezers?

Kleine en middelgrote media zijn kwetsbaar. Ze krijgen veel aanbod en hebben weinig tijd om te controleren. Dat maakt ze een aantrekkelijk doelwit.

Checklist voor redacties
Controleer of een auteur echt bestaat.
Zoek een foto, cv en eerdere publicaties van de auteur.
Vraag om een videogesprek bij onbekende gastauteurs.
Check wie een “onderzoeksinstituut” financiert.
Kijk of het instituut echte medewerkers en een adres heeft.
Wees extra alert bij aanbod dat politiek sterk gekleurd is.
Meld verdachte aanbiedingen bij collega-redacties.
Tips voor lezers
Zoek naar de achtergrond van onbekende auteurs.
Controleer of een instituut ook elders wordt genoemd.
Deel geen verhaal dat te mooi klinkt om waar te zijn.

Veelgestelde vragen

Wat is een “vals front”?
Een schijnorganisatie die onafhankelijk lijkt. Verborgen operators sturen haar aan.

Gebruikten de operators ChatGPT om desinformatie te maken?
Deels. De Iraanse operators gebruikten het voor artikelen. De Russen gebruikten het vooral voor interne rapporten.

Wie is het doelwit van de Russische campagne?
Volgens OpenAI landen in Latijns-Amerika.

Is dit onafhankelijk bevestigd?
Dit komt uit het rapport van OpenAI zelf. De media melden de bevindingen als claims van het bedrijf. Een deel ervan is dus nog niet onafhankelijk getoetst.

Betekent dit dat ChatGPT onveilig is?
Nee. Het laat zien dat kwaadwillenden elke tool proberen te misbruiken. Platforms zoeken daarom actief naar misbruik en blokkeren accounts.

Conclusie

OpenAI heeft twee verborgen campagnes verstoord. Rusland zette een nep-onderzoeksinstituut in Latijns-Amerika op. Iran liet valse journalisten artikelen plaatsen bij kleine media. AI hielp bij het werk, maar de methode is oud. Controle van auteurs en organisaties blijft het beste verweer.

Let op: de details komen uit het rapport van OpenAI en uit nieuwsberichten daarover. Ik heb ze niet bij de primaire bron zelf kunnen controleren. Wil je dat ik het OpenAI-rapport zelf opzoek en het artikel daarop controleer? Ik kan ook een metabeschrijving en een korte LinkedIn-versie maken.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bronnen:

OpenAI says it disrupted Russian and Iranian influence ops (The Record)
OpenAI Bans Two Covert Influence Operations Using False Fronts (Unite.AI)
OpenAI Disrupts Its First Category 5 Influence Operation (FourWeekMBA)
OpenAI caught Russians and Iranians using ChatGPT (NPR via OPB)
OpenAI Suspends Russian, Iranian ChatGPT Accounts (Arise)