NIEUWS

IN HET KORT: Het kabinet schaart zich achter de plannen van de Europese Commissie om een Europese minimumleeftijd voor sociale media in te voeren. Om de voorgestelde leeftijdsgrenzen effectief en privacyvriendelijk te handhaven, pleit Nederland voor het gebruik van een Europese digitale identiteitswallet (EDI-wallet). Hiermee moeten gebruikers bij het aanmaken van nieuwe accounts eenvoudig en veilig kunnen aantonen dat zij oud genoeg zijn.

Geen persoonsgegevens, enkel leeftijdsbevestiging

De plannen van de Europese Commissie voorzien in een gestaffeld systeem. Zo moet er een algeheel verbod op sociale media komen voor kinderen onder de 13 jaar. Voor jongeren tussen de 13 en 15 jaar wordt gedacht aan sterk beperkte 'mini-accounts' met ouderlijk toezicht en een maximale schermtijd, waarna jongeren vanaf 15 jaar zelfstandig accounts mogen openen.

Om te voorkomen dat platforms op grote schaal identificatiebewijzen of privacygevoelige gegevens van burgers gaan verzamelen, ziet staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) de Europese ID-wallet als de ideale oplossing. De technologie achter de wallet gebruikt een zogeheten zero-knowledge proof: het platform krijgt enkel een digitale 'ja' of 'nee' terug op de vraag of een gebruiker boven de gestelde leeftijdsgrens zit. De exacte geboortedatum, de naam of andere persoonlijke identiteitsgegevens blijven volledig afgeschermd.

Uitdagingen in haalbaarheid en grondrechten

Hoewel de Europese Commissie lidstaten heeft verzocht om instrumenten voor leeftijdsverificatie op korte termijn uit te rollen, erkent het kabinet dat de beoogde deadline van eind 2026 voor Nederland niet haalbaar is. Er liggen op technisch, juridisch en organisatorisch vlak nog te veel drempels om de EDI-wallet landelijk dekkend in te zetten.

Daarnaast klinkt er vanuit privacy-experts en maatschappelijke organisaties kritiek. Zij vrezen dat een verplichte digitale ID-check de anonimiteit op het internet aantast en kan leiden tot een glijdende schaal waarbij volwassenen zich voor steeds meer online diensten moeten identificeren.

Geharmoniseerde Europese aanpak

Het kabinet benadrukt daarom dat er één duidelijke Europese verordening moet komen om versnippering van nationale wetten te voorkomen. Doordat internetdiensten niet bij de landsgrenzen stoppen, heeft Brussel de EU-lidstaten inmiddels ook opgeroepen om eigen nationale initiatieven op te schorten in afwachting van de uniforme Europese regelgeving.

Bovendien wil Nederland dat platforms die aantoonbaar een veilige online omgeving voor kinderen creëren, kunnen worden vrijgesteld van de verplichte leeftijdscontrole. Het uiteindelijke doel is volgens het kabinet niet om jongeren van het internet te weren, maar om de grote techbedrijven te dwingen hun platforms van de grond af aan veiliger in te richten.