NIEUWS

IN HET KORT: Cybercriminelen veranderen van strategie. Waar zij zich voorheen voornamelijk richtten op het uitbuiten van menselijke vergissingen of technische kwetsbaarheden, spelen ze nu steeds vaker in op de dagelijkse routines en vaste gewoontes van werknemers.

Uit recent onderzoek van HP onder 1.051 Nederlandse kantoorwerkers blijkt dat maar liefst 83 procent dagelijks minstens één digitale handeling op de automatische piloot uitvoert. Omdat deze handelingen onbewust plaatsvinden, merken veel werknemers niet dat ze doelwit worden van een digitale aanval.

Welke handelingen voeren we onbewust uit?

Het onderzoek laat zien dat routines die bedoeld zijn om efficiënt te werken, tegelijkertijd de grootste valkuil vormen voor de digitale veiligheid van organisaties. Veelvoorkomende handelingen die op de automatische piloot worden uitgevoerd zijn:

66% beantwoordt direct berichten van bekende collega’s zonder de afzender of inhoud extra te controleren.

46% klikt automatisch op links binnen e-mails om bij te blijven met dagelijkse taken.

38% keurt pushmeldingen voor tweefactorauthenticatie (2FA) meteen goed zodra deze op hun telefoon verschijnen.

36% accepteert cookie- en privacymeldingen op websites zonder de voorwaarden of instellingen te bekijken.

33% downloadt bestanden van bekende platforms of vertrouwde bronnen zonder enige twijfel.

Misbruik van vertrouwen en herhaling

Aanvallers spelen slim in op dit gedrag door gebruik te maken van geavanceerde technieken zoals BEC (Business Email Compromise) en prompt fatigue (MFA-fatigue). Bij deze methoden bootsen kwaadwillenden de vertrouwde communicatiestijl van leidinggevenden of bekende leveranciers na, of sturen ze herhaaldelijk authenticatieverzoeken totdat de werknemer uit gewoonte op 'goedkeuren' klikt.

Omdat de berichten er authentiek uitzien en precies aansluiten op het verwachte werkproces, slaat het kritische denkvermogen van de gebruiker over. Hierdoor worden cyberaanvallen niet langer veroorzaakt door onoplettendheid of gebrek aan kennis, maar juist door ingesleten patronen.

Een nieuwe aanpak voor cybersecurity

De resultaten van het onderzoek onderstrepen dat traditionele bewustwordingstrainingen en klassieke security-awareness niet langer voldoende zijn om organisaties te beschermen. Zolang de menselijke geest geprogrammeerd is om herhalende taken snel en efficiënt af te handelen, blijven gewoontes een kwetsbare schakel.

Experts adviseren organisaties daarom om niet alleen te vertrouwen op menselijke alertheid, maar technische vangnetten in te richten. Denk hierbij aan het toepassen van Zero Trust-principes, strenge toegangscontroles en geavanceerde endpoint-bescherming. Door beveiligingslagen in te bouwen die schadelijke acties automatisch isoleren — zelfs als een werknemer uit gewoonte op een verkeerde link klikt — blijft de impact van een menselijke routinebehandeling beperkt.