NIEUWS

Samengevat: Het kabinet wil een publieke AI-voorziening voor het funderend onderwijs. Kennisnet gaat die ontwikkelen. Het kabinet reserveert hiervoor 10,7 miljoen euro. Scholen houden zo zelf regie over de AI die zij gebruiken. Dat staat in de Onderwijsbegroting van Prinsjesdag 2026.

In het kort
Het kabinet trekt 10,7 miljoen euro uit voor een publieke AI-voorziening.
Kennisnet ontwikkelt de voorziening voor het funderend onderwijs.
Het onderwijs bepaalt zelf welke AI wordt ingezet en onder welke voorwaarden.
Het geld komt in 2027 vrij.
De begroting heeft nog geen zekere Kamermeerderheid.
Wat is de publieke AI-voorziening?

Funderend onderwijs omvat de basisschool en het voortgezet onderwijs. De voorziening moet scholen controle geven over AI. Het onderwijs bepaalt zelf welke AI wordt ingezet. Het onderwijs bepaalt ook de voorwaarden. Voor het vervolgonderwijs ontwikkelt men al een vergelijkbare voorziening.

De technische uitwerking is nog niet openbaar. Kennisnet-voorzitter Larissa Zegveld pleitte eerder voor een veilige schil rond bestaande taalmodellen. Daaronder vallen commerciële en opensourcemodellen. Dat was een pleidooi, geen bevestigd ontwerp.

Waarom wil het kabinet dit?

De aanleiding is een Kamermotie. Op 10 juni 2026 dienden Rooderkerk en Moorman die in. De motie noemt enkele redenen:

Slechts 5 procent van de scholen heeft AI-beleid.
Commerciële systemen zoals ChatGPT zijn niet gemaakt voor onderwijs.
Een publieke voorziening moet privacy, veiligheid en gelijke kansen borgen.
Scholen worden minder afhankelijk van big tech.
AI zit al in de klas

Leerlingen gebruiken generatieve AI voor huiswerk en toetsvoorbereiding. Leraren experimenteren met AI bij nakijken en lesontwerp. Dat meldde de staatssecretaris in februari 2026.

Wat bestaat er al?
SIVON en Kennisnet maakten een AI-toetsingskader.
Scholen en leveranciers beoordelen daarmee AI-toepassingen.
Kennisnet en NOLAI werken aan een AI-landkaart.
Het ministerie werkt aan een regieplan voor digitalisering.

Wat speelt er in 2028?

Voor leraren is 2028 wel een belangrijk jaar. Het kabinet schuift 346 miljoen euro voor professionalisering door naar 2028. Dat geld is voor basis- en voortgezet onderwijs samen. Het is bedoeld voor leraren, schoolleiders en onderwijsondersteunend personeel. Reden: compensatie van schoolbesturen na een uitspraak van de Raad van State.

Wat is nog onduidelijk?

Het kabinet-Jetten heeft geen meerderheid in beide Kamers. Onduidelijk is of de begroting voldoende steun krijgt. De bronnen noemen geen opleverdatum voor de voorziening. Ook ontbreekt een technische uitwerking.

Wat betekent dit voor leraren?

Leraren krijgen straks mogelijk een veilige plek voor AI-gebruik. De voorziening moet scholen helpen bij privacy en veiligheid. Praktische details volgen later.

Veelgestelde vragen

Hoeveel geld trekt het kabinet uit?
Het gaat om 10,7 miljoen euro.

Wie bouwt de voorziening?
Kennisnet ontwikkelt de voorziening.

Voor wie is de voorziening bedoeld?
Voor het funderend onderwijs: basisschool en voortgezet onderwijs.

Wanneer is de voorziening klaar?
Onze bronnen noemen geen datum.

Conclusie

Het kabinet kiest voor publieke regie op AI in de klas. Dat past bij de zorgen over big tech en privacy. De uitvoering moet nog blijken. De Kamer beslist eerst over de begroting.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bronnen:

Rijksoverheid, Prinsjesdag 2026 (15 september 2026)
VO-raad, Prinsjesdag 2026
Tweede Kamer, motie Rooderkerk en Moorman
VO-raad, rondetafelgesprek AI in het funderend onderwijs
Brief staatssecretaris OCW, 3 februari 2026
Brief staatssecretaris, regieplan digitalisering